ระบบตัวเลขฐานสิบ
ระบบตัวเลขฮินดูอารบิกเป็นระบบฐาน 10
ชนชาติฮินดูเป็นผู้คิดระบบตัวเลขนี้และชนชาติอาหรับนำตัวเลขนี้ไปเผยแพร่
จากการเดินทางไปค้าขายระหว่างอินเดียและยุโรปมีหลักฐานจากเสาหินในประเทศอินเดีย ซึ่งเชื่อว่าสร้างสมัยพระเจ้าอโศกมหาราช ประมาณ
พ.ศ. 300 สมัยแรก ยังไม่มีเลขศูนย์ หลักฐานการใช้เลขศูนย์ปรากฏในหนังสือเขียนราว พ.ศ. 1350
สัญญาลักษณ์หรือเลขโดดที่ใช้ในระบบตัวเลขฐานสิบมีอยู่สิบตัว คือ 0, 1, 2, ... , 9 ตัวเลขเหล่านี้เมื่อใช้เขียนแทนจำนวนใดก็จะขึ้นอยู่กับหลักที่ปรากฏอยู่และค่าประจำหลักนั้น
ระบบตัวเลขฐานห้า
ระบบตัวเลขฐานห้าจะประกอบด้วยเลขโดดพื้นฐานจำนวน 5 ตัว คือ 0,
1, 2, 3 และ 4 ระบบเลขนี้นิยมแพร่หลายในพวกเอสกิโม
(Eskimos) และอินเดียในอเมริกาเหนือ
ระบบตัวเลขฐานสอง
ระบบเลขฐานสองได้ถูกคิดค้นขึ้นโดยนักคณิตศาสตร์ชาวเยอรมัน
ชื่อ “GOTTFRIED
WILHELM” ซึ่งใช้สัญลักษณ์เป็น
0 และ 1 เท่านั้น
ทำให้ระบบเลขฐานสองนี้เหมาะสมในการนำมาประยุกต์แทนการอธิบายการทำงานของวงจรอิเล็กทรอนิกส์
โดย ON จะแทน 1 และ OFF จะแทน 0
ระบบตัวเลขฐานสิบสอง
ระบบตัวเลขฐานสิบสองจะประกอบด้วยเลขโดดพื้นฐานจำนวน 12
ตัว คือ 0, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, a และ b ซึ่งระบบเลขฐานสิบสองนี้จะเห็นได้จากนาฬิกา
นิ้วและฟุต
ตารางแสดงหลัก และค่าประจำหลักในระบบตัวเลขฐานต่างๆ
นอกจากนี้การเขียนจำนวนในระบบตัวเลขฐานต่าง ๆ ให้อยู่ในระบบตัวเลขฐาน
ยังสามารถใช้หลักการกระจายได้อีกด้วย
ตัวอย่าง จงเขียน 1345 , 11012 และ 2BA12 ให้อยู่ในระบบตัวเลขฐานสิบ

